Шүлэг уншихаас илүү тайтгарал гэж амьдралд байдаг болов уу? Борхэсийн шүлгийг яг бичигдсэнээр нь харж, өөрийнхөөрөө дуудваас, нэг л сонин ид шидийн гэмээр тайвшрал төрөх нь түвд тарни мэт. Тэгээд заримаас нь Уильям Стэнли Мёрвины орчуулгад дулдуйдан монголчилж баяслаа:
ҮХЭЛД ХАЛАГЛАХУЙ
Дурсан санахаас ч, найдахаас ч ангижирчээ,
Хязгааргүй,хийсвэр, этгээд зөгнөл шиг,
Дулаан амьсгалаа эгнэгт хураасан цогцос:
Үхэл хэмээгч энэ ажээ.
Шид увдисын бурхан саваадчихсан аятай
Шинж төрхөө тэр нэгмөсөн гүвжээ.
Талийгаач одоо хаана ч хэн ч биш,
Та бидний ертөнцөд эзгүй хаягдал төдийхөн.
Хөөрхийд ганц өнгө, тасалданги авиа ч үлдээлгүй,
Хүүрийг нь бид юу ч үгүй цөлмөжээ:
Эндхийн хашааг нүд нь ахиад олж харахгүй,
Итгэл найдвар нь түүний замыг тосохгүй.
Бодох сэтгэх бүхнийг маань яг ижилхэн
Бодож байж магадгүй ч, ойшоогдохгүй.
Өдөр шөнийн нандин эрдэнэсийг бид
Өөр зуураа л, хулгай мэт сэм хуваалцмуй.
АМИА ХОРЛОХУЙ
Шөнийн гүнд өнчин од үлдэхгүй.
Шөнө өөрөө ч үлдэхгүй.
Намайг үхэхэд, тэвчишгүй ертөнцийн тээр дарамт
Надтай цуг адилхан л нүд анина.
Үхлээрээ би цац суваргуудыг, тив дэлхийг,
Үнэт зүүлт, танил төрхүүдийг ч ул мөргүй арчина.
Өдий болтол зузааран хуралдсан
Өнгөрсөн цагийг ч баллан арилгана.
Үүх түүхийг би тоос болгож, хумхийн тоосыг ч үтэр замхраана.
Өнөө би сүүлчийн удаа нар шингэхийг харж байна.
Орчлон дээр эцсийн шувуу жиргэхийг чагнаж сууна.
Орхиж хэнд ч гэрээслэх юу ч надад алга.
ҮЗЭГ НЭГТЭН
Тэд намайг цовдлоно. Тэлж хадах юм байх.
Тэгээд гарт минь аяга бариулна. Хор юм гэнэ ээ.
Тэд намайг мэхэлнэ. Худал яриулах санаатай.
Тэгээд амьдаар минь шатаана. Тамыг мэдрүүлэх нь ээ.
Агшин хором бүрийг би сүслэн талархах ёстой.
Аливаа юм бүгд – намайг тэжээх хүнс.
Мөрөн дээр дарах хорвоогийн үнэн. Басамж доромж, баясал зугаа.
Мөхөөн тарчлаагч бүхнийг би ухаарч зөвтгөх учиртай.
Аз, эз хоёр энд ямар ч хамаагүй.
Анхнаасаа л яруу найрагч төрснийх минь.
Г.Аюурзанын санаачлан гаргасан "Шинэ үеийн номын сан" цувралын анхны боть. Сонгодог гүн ухааныг өргөн олноо хялбаршуулан түгээх гэсэн, Монголын хэмжээний анхны оролдлого. 2000 онд анх хэвлэгдснээсээ хойш олонтаа шинэчлэгдэж, өнөө хэр уншигчдын дуртай ном хэвээр байна.
Сонгодог уран зохиолын эхлэлийг тавьсан дөрвөн л нэр бий. Энэ бол Хомэр, Шэкспир, Сэрвантэс, тэгээд Монтэнь юм. Францын сэтгэгч, эсээ хэмээх төрлийг уран зохиолд үндэслэн хөгжүүлсэн Монтэнийн сор эсээнүүдийг түүвэрлэн орчуулсан энэ ном бол олон зууны туршид дэлхийн сэхээтнүүдийн ширээг чимсээр ирсэн бүтээл билээ. Г.Аюурзана орос, англи хувилбаруудыг дүйлгэн орчуулсан эдгээр эсээ нь аугаа их философичийн сонгодог бүтээл монгол хэлнээ гарсан анхны тохиолдол болно.