Бүтээл
Тэнгэрт үлдсэн шувууны мөр...
"ШҮГДЭН" роман доторхи шүлэг

Уг нь эл шүлгийг романаас тусдаа бичсэн бөгөөд "Сэра хийдийн дурсамж" гэж нэрлээд байсан юм. Харин "Шүгдэн"-г бичиж байх үед мөнөөх романы хойхнуур, Лхасын Сэра хийдэд гол баатар маань очиж, ховсдуулсан мэт сэтгэгдэлд автдаг хэсгийг нэг бүрчлэн дүрсэлж тоочиход хэцүү байсан тул, шууд л бэлэн шүлгээ авч оруулсан. Энэ нь ч олон дэмий зүйл бичихээс намайг аварсан билээ.        

                                       Г.А.

 

            ***

 

            Уулын зүрхэнд нар туслаа.

            Уншлага зогслоо.

            Унзад дамар цохилоо.

            Уншлага завсарлах, дамар дуугарах энүүхэн чөлөөнд

            Уртаас урт цаг хугацаа шүүрс алдлаа.

 

            Сүмийн хананаас эртний бурхдын харц

            Сүүмгэр хүжийн утааг дарангуйлаад

            Тув тунгалаг болов.

            Хүн ингэж цоо ширтвэл далдирмаар даа?

            Бурхадын нүд ер бус, тогтуухан төөнөнө.

 

            Зэргэлдээх мөргөлчин амьсгалаа түгжив.

            Зүрх нэг чанга цохилсноо нам жим болоод

            Сэтгэл өөр ертөнцөд нэвчиж одов.

            Ай!

            Дахиад уншлага эхлэхэд л

            Ахиад амьдрах сэхээ олов.

Шинэ ном

Монголын хүүрнэл зохиолын ололт амжилтуудыг ямар ч үзэл суртал, тодорхой сэдэвд хашигдалгүй, утга зохиолын шинжлэлээс өөр ямар ч бодлогоос ангид цэгцлэн шүүж, өргөн олон уншигчдад сурталчилсан анхны жинхэнэ антолог. Д.Нацагдоржийн "Харанхуй хад", С.Эрдэнийн "Диваажинд хүргэх оньс", Ц.Доржготовын "Нохой гэрт хүн урдаггүй", П.Баярсайханы "Зуун жил" гэхчлэн дандаа гайхамшигтай өгүүллэг таныг хүлээж байна.

Хүннү, Сяньби улсын үеийн яруу найргаас эхлээд ардын дууны шүлэг, бүхий л цаг үеийн Монголын үгийн урлаг дахь үзэгдэл амжилт болсон бүтээлүүд нэг дор. Г.Аюурзана, Л.Өлзийтөгс нарын сонголтоор шигшсэн эдгээр шүлгүүд үндэснийхээ соёлыг мэдэрч танья гэсэн хэн бүхэнд зориулагдсан юм.